Kullandığım Defterler (2026)

Selam, Defter Ekosistemi içeriklerine aşık olmakla beraber onlardan oldukça ilham alıyorum. Bu başlık altında ben de sizinle nacizane hikayemi paylaşmak istedim: Neden yazıyorum, nasıl yazıyorum, ne tür defterleri ne için kullanıyorum? ve yazma pratikleri.

Her bölüm sonuna ise size kendi biricik yazma süreçleriniz hakkında birer soru sormak istedim ki yazmak ve defter kullanmak hakkında zihniniz bulanıksa yardımcı olacağını düşünüyorum ya da hali hazırda sizin için işleyen bir sisteminiz varsa ve bizimle/benimle paylaşmak isterseniz diye size yol gösterici olacağını umuyorum. Aynı zamanda paylaşmakta güvenli hissettiğim, defterlerimden bazı sayfaları da yazının bütünlüğü ve örnek teşkil etmesi açısından ekledim.

Bu yazının içinizi kıpır kıpır etmesi ve yüzünüzü güldürmesi dileğiyle!

Neden Yazmak?

Ben cümlelerle kendini bulan ve ifade eden bir çocuk olmadım hiç. Görsel yönüm her zaman daha baskındı, o kadar ki bundan 4 yıl önce terapistimle sözel olarak açılabilmem adına sanat terapisine başlamıştık. Yaklaşık iki senenin ardından artık konuşma odaklı terapiye geçtiğimizde kelimeleri kesinlikle daha iyi kullanabiliyor hale gelmiştim. Yine de seans boyunca önceden konuşulan noktaları hatırlamakta güçlük çektiğimi gördüm ve bunun için unutmamak ve düşüncelerimi toparlayabilmek adına yazmaya karar verdim. 14 Şubat 2025’te ilk günlüğümü aldım. Kadıköy rıhtım’da sevdiğim bir kırtasiye vardı, ordan-hani olur da yarıda bırakırım diye- ipince, ucuz ama sayfaları inanılmaz yumuşak mor bir defter almıştım. Şimdi ise 3. günlüğümü yarıladım. 

Günlük yazmak süreç içinde çeşitlilik gösterse de dediğim gibi unutmak istemediğim için yazmaya karar verdim. Duygu ve düşüncelerimin kağıt ile olan fiziksel temasının zihnimin içinde ve dışında bedenimle yaşadıklarımı baki ve gerçek kılmasını umuyorum. Kimi zaman Julia Cameron’ın Sanatçı’nın Yolu kitabında bahsettiği, zihnimi berraklaştıran-ve aslında kendime karşı dürüst olmamı sağlayan- sabah sayfalarını yazıyorum, kimi zaman da sadece günlük olarak yapmak istediğim aktiviteleri defterime anlatıyorum. Her şeyden öte hayatımın son bir yıllık bu döneminde yazmaktan keyif alıyorum. Jel kalemimin yumuşak kağıtla olan teması içimi eritiyor. Bu fizikselliğe bayılıyorum. İyi hissediyorum. Bundan mutluyum. Peki merak ediyorum, senin için yazmak nasıl bir süreç? Sen neden yazıyorsun? 

Yukarıda bahsettiğim anlatı benim için temel olarak günlük yazmamdaki his ve düşüncelerimi yansıtıyor. Yazı ilerledikçe göreceksiniz ki yazı bazlı birkaç farklı defter kullanıyorum: “Gün sonu aklımda ne kaldı?” defteri, el altı defteri ve bir ajanda. Bu defterlerin detaylarına alttaki bölümde giriyorum, burada yalnızca üçünün birleştiği noktadan bahsetmek istiyorum: Yazarak düşünmek. Bunu özellikle günlük yazarken fark etmiştim, zihindeki bir ifadeyi yazarak somutlaştırdığımda, o düşünce/duygu üzerine yazarak düşündüğümde konuyu daha derinlemesine ele alabiliyorum çünkü (kalemle yazmaktan bahsediyorum tabii ki) yazmak düşünmeye ya da klavyeyle yazmaya karşın birazcık daha zaman alan bir eylem. Bir cümleyi elle yazarken aldığım saniyelerde yazdığım konuya odaklanıyorum ve dikkatim orada kalıyor bu da düşünce sürecime, bir şeyleri daha iyi anlayabilme kabiliyetime katkı sağlıyor. Bunun yanı sıra bir şeyi telefona not almak yerine el altı defterime yazdığımda o şey benim için daha kalıcı oluyor, telefon içinde kayıplara karışma olasılığı düşüyor. 

Nasıl Yazıyorum?

Bu soruyu iki şekilde ele alabiliriz: 1. Kullandığım defterler: Ne için hangi defteri kullanıyorum? 2. Not alma ve yazma pratiklerim. Not alma pratiklerime dair detayları aşağıda listelediğim her bir defterin altında açıklıyorum. 

Kullandığım Defterler ve Not Alma Pratikleri:

A5 Defter Kılıfımda Taşıdıklarım: 

• Günlük 

• “Gün sonu aklımda ne kaldı?” defteri (B6)

• Yaratıcı günlük

• Fransızca Günlüğüm (B6)

A6’lar:

• El altı defteri

• 2026 ajandası 

Günlük: Bunun hakkında girişte konuştuğum için kendisini atlıyorum.

Derslerim için “Gün sonu aklımda ne kaldı?” defteri (B6): Ders çalıştığım günlerde, gün sonunda materyallerimi bir kenara koyup neler çalıştığımı hatırlamaya çalışıyorum ve bunları yazıyorum. Bu pratiği önceden sadece zihnimden yaparken şimdi işe yazarak yapmaya başladım, önümde somut bir defter gördüğüm için bu pratiği alışkanlık haline getirmek benim için daha kolaylaşıyor. Çok fazla çalışıp bir şeyleri gerçekten öğrendiğim izlenimine kapılmaktansa öğrendiklerimi kendime anlatarak onları daha kalıcı kılmayı hedeflediğim bir defter. 

Yaratıcı günlük: Küçüklüğümden bu yaşıma kadar birçok eskiz defterim oldu. Bu defter de uzun bir süredir uzak kaldığım görsel ifade biçimine dönüşümün bir parçası. Kendimi korkutmamak için, ince bir eskiz defteri tercih ettim. Bir süredir paslandığımı hissettiğimden bu aralar daha çok bir şeylere bakıp çizdiğim, boyadığım, elimin açılmasına alan tanıdığım bir defter. Julia Cameron’un Sanatçının Yolu’nda bahsettiği “Sanatçı Buluşmaları” ile de destekleyerek kendime çiziktirecek zamanı ve alanı açtığım sevdiğim bir defterim.

Fransızca günlüğüm (B6): Fransızca A2 kursumu sonunda bitirdim, çok dolu dolu, hatta belki de içinde gereğinden fazla zaman harcadığım, bir seviyeydi. Öğrendiklerimi pekiştirmek adına bazen günlük olayları yazdığım bazen de A2 odaklı bir soruya cevap vererek daha bilinçli girdiler yaptığım bir defter. B1 sertifikası almak istediğim için dilde daha akıcı olmayı hedeflerken başvurduğum bir çalışma pratiği.

El altı defteri: Üniversiteye geçtiğimden beri böyle el altında bulunan, erişimi kolay, dağınık defterler kullanıyorum. Bu da üçüncüsü. Bu deftere oldukça fazla şey yazıyorum. Ajandamda yapılacak diye yazdığım bir şeyin detayını buraya yazabiliyorum. Günlüğüme erişim sağlayamadığımda bazı duygularımı buraya giriyorum. Günlük yapılacaklar listesini yazıyorum. Söyleşi vb. bir etkinliğe gittiğimde notlarımı buraya alıyorum. Sanatsal projelere dair fikir yürütmeleri burda yapıyorum. Oturup dikkatle izlediğim youtube videolarından not alıyorum gibi bir sürü ıvır zıvır iş için kullanıyorum bu defteri. Günlük olarak zihnimdeki karmaşayı hafifletiyor, bu yüzden bana iyi geliyor.

2026 ajandası: Aslında el altı defterimi ajanda gibi kullanıyordum ama tarihlerin net, görünür olduğu bir sayfa düzenin bana daha çok güven vereceğini düşündüm. İleri tarihlerde bir güne dahi not girebilmek işime geldiği için el altı defterimin yanı sıra bir ajandaya geçiş yapmaya karar verdim.

Örnek olarak ajandamın şubat ayı aylık görünüm sayfasını paylaşmak istiyorum. Takvimin sağındaki boş alana o ay sürdürmeyi hedeflediğim şeyleri ya da gerçekten yapmam gerekenleri not alıyorum. Her bir tarih içine genellikle sadece o günlerdeki majör olayları not ediyorum. Bunun yanı sıra her birine bir kod atanmış renkli yuvarlak stickerları da sayfaya uzaktan baktığımda randevuların vs. dikkatimi çekmesi için ve takvimin görsel bir arşiv niteliği kazanması açısından kullanıyorum. Aktivitelerin saatlerini de sticker üzerine yazmak işimi kolaylaştırıyor. Son olarak, kitap okuma alışkanlığını tekrardan kazanmaya gayret ettiğim için motive edici olsun diye kitap okuduğum günlere havalı yıldız stickerları yapıştırmaya başladım.

Benim ihtiyaçlarıma göre kullandığım defterler bu şekilde. Siz benzer defterler kullanıyor musunuz? Sizin defterleriniz hangi ihtiyaçlara göre şekillendi? Ya da hiç defter kullanmıyorsanız ama defter kullanmaya başlamak istiyorsanız da basitçe ihtiyaçlarınız hakkında düşünmeye başlamak yardımcı olacaktır. Bu süreçte bir deftere başlayıp bitirememek de gayet doğal. Deneyerek, süreçte kendi yönteminizi, sevdiğiniz defterleri keşfederek ilerleyeceksinizdir. 

Vee, evett! Bir defter olarak günlük tutmaya başlamamın yıl dönümünde süreç içinde şekillenen defter ekosistemimi sizinle paylaşmaktan mutluluk duydum. Başka yaratımlarda görüşmek üzere!

Sevgiler,

Hüma